xata

xata
is. <ər.>
1. Bax xəta. // Qəbahət, qüsur, günah, yanılma, istənilmədən edilən səhv. Kiçikdən xata, böyükdən əta. (Ata. sözü). Xata eləmək – səhv iş görmək, yanılmaq, səhv etmək. <Koroğlu:> Koroğlu eylədi xata; İndi sən bax bu büsata. «Koroğlu».
2. Qorxu, təhlükə, xətər ehtimalı. Sənin xatan var. Xatadan qurtarmaq. // Qorxulu, təhlükəli, faciə ilə nəticələnə bilən iş, hərəkət, əməl; qorxu, təhlükə. Bəzi yerdə çiy ət yemək adətdir, çiy əti zəif xəstəyə və uşağa da verirlər. Amma belə çiy ət yeməyin xatası var. H. Z.. Bu xatadan sovuşsam, çarmıxa çəksələr də; Ağzımı kilidlərəm, danışmaram bir daha. B. V..
◊ Xata baş vermək – ölüm və ya başqa ağır bir hadisə üz vermək. <İlyas Adiləyə:> Anamın da ürəyinə dammışdı ki, əgər mən Tərlanı minsəm, nə isə bir xata baş verəcək. Ə. M.. Xata çıxar(t)maq – faciə ilə nəticələnə və ya pis nəticəsi ola biləcək bir iş görmək. <Ata:> O qalmışdı bir xata çıxardasan? S. R.. <Mindilli:> Yenə komissiya? Əşi, xata çıxarma, dayan. . . S. Rəh.. Xata dəymək – bəla üz vermək, xətər toxunmaq, zərər dəymək. Öz əlimlə xata dəydi özümə; Bədəndən qolumun sağı kəsildi. A. Ə.. Xatada qalmaq – pis, çıxılmaz vəziyyətdə qalmaq, əngələ düşmək. İşə zərbə vurmuşam?! Ya işə gecikmişəm?! Əcəb kələyə düşdük, əcəb qaldıq xatada. S. Rüst.. Xatanı başdan eləmək – gözlənilən təhlükədən uzaqlaşmaq, uzaqlaşdırmaq, qorxudan çıxmaq. Rəhim bəy, bir bəri gəl! Allahı sevirsən, bu xatanı mənim başımdan elə, al bu on manatı da qəndə, çaya ver, bu donuzu mənim qapımdan uzaqlaşdır. Ə. H.. Xatası başdan olmaq – xatası, təhlükəsi aradan qalxmaq, yox olmaq, sovuşmaq. Veysin xatası başdan olsaydı, <Allahqulunun> fikrincə, qalan hər şey öz yolu ilə düzələcəkdi. Ə. Ə.. Xataya düşmək – əngələ düşmək, təhlükəli vəziyyətə düşmək. Heç nədən xataya düşən dəllək diz qapaqları titrəyə-titrəyə küncə dayandı. S. R.. <Qurban Telliyə:> Həmişə yuxumda dəvə görəndə o biri gün xataya düşürəm, Telli. Ə. M.. Əlindən xata çıxmaq – istəmədən adam öldürmək, qan tökmək. <Səkinə xanım:> Nə söyləyirsən, sən dayan, getmə, əlindən xata çıxar! M. F. A.. <Mirzə İsmayıl:> Dəli iyiddir. Əlindən xata çıxa bilər. Ə. H.. Öz(ü)-özünü xataya salmaq – gördüyü işin nəticəsini fikirləşmədən işini əngələ salmaq, özünü çətin vəziyyətə, bəlaya salmaq. <Səlimqızı:> Ay balam, özünüzü xataya salmayın. C. C..

Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti. 2009.

Игры ⚽ Нужен реферат?

Look at other dictionaries:

  • XATA — Corporation (Business » NASDAQ Symbols) …   Abbreviations dictionary

  • xata — (Ağdaş, İsmayıllı, Mingəçevir, Oğuz) çay, quru çay (Ağdam, İsmayıllı, Mingəçevir). – A Şa:nisə bacı, mənə bir atım xata ver (İsmayıllı); – A:z, çayniyə xata salmısan? (Mingəçevir); 2. çayın cecəsi, puçalı. – İsdəkanın dibində xata qalıf …   Azərbaycan dilinin dialektoloji lüğəti

  • XATA — abbr. XATA CORP NASDAQ …   Dictionary of abbreviations

  • xata-bala — is. 1. Xata, qorxu, təhlükə; xətərli, təhlükəli iş. Xata baladan uzaq olmaq. – <Ağca:> <Tapdığı> xata baladan mənim duam saxlayıb. Ə. Ə.. 2. Dərd, bəla, müsibət, bədbəxtlik. <Sənəm:> Belə mənim dörd balamın dördünün də xata… …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

  • xata-balalı — sif. 1. Təhlükəli, xətərli, xatalı, qorxulu, xata ilə bağlı olan. Xatabalalı iş. – Çayqıraqlılar ağır və məşəqqətli güzəranlarına görə bu xata balalı qazancdan əl çəkməyə məcburdular. Ə. Ə.. 2. məc. Ağır, məşəqqətli, əziyyətli, müsibətli, bəlalı …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

  • xata-balaçı — is. Xata törədən, başqasına əziyyət verən; şuluq, nadinc. Çox xatabalaçı uşaqdır …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

  • xatá —    significado: esfuerzo bruto, trabajo grande en poco tiempo y con mucho sacrificio    etimología: se supone raíz onomatopéyica por el ruido del animal al mamar …   Etimologías léxico asturiano

  • xata —    significado: ternero, ternera, hasta que tenda el año, cuando pasa a añuyu, anoya; por extensión, en algunas zonas, se llama xetu, xatu, al toro de la manada sin límite de años; el güe    etimología: se supone raíz onomatopéyica por el ruido… …   Etimologías léxico asturiano

  • SKI Xata — (Буковель,Украина) Категория отеля: Адрес: Урочище Вишня 162, Буковель, 78593, Украина …   Каталог отелей

  • Lvivska Xata 3 Bedroom Apartments — (Львов,Украина) Категория отеля: Адрес: Knyazya Romana Street 34 …   Каталог отелей

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”